Class 9 · SanskritNCERT 2026 Revised Syllabus
Chapter 8: बिलस्य वाणी न कदापि मे श्रुता
वयम् अभ्यासं कुर्मः — 16 questions with step-by-step answers.
वयम् अभ्यासं कुर्मः(16 questions)
१ (क)
उदाहरणम् अनुसृत्य एकपदेन उत्तरं लिखत — सिंहस्य नाम किम्?
उत्तर:
खरनखरः।
१ (ख)
गुहायाः स्वामी कः आसीत्?
उत्तर:
दधिपुच्छः (अथवा शृगालः)।
१ (ग)
सिंहः कदा गुहायाः समीपे आगतः?
उत्तर:
सूर्यास्तसमये।
१ (घ)
हस्तपादादिकाः क्रियाः केषां न प्रवर्तन्ते?
उत्तर:
भयसन्त्रस्तमनसाम्।
१ (ङ)
गुहा केन प्रतिध्वनिता?
उत्तर:
उच्चगर्जनेन (अथवा सिंहेन)।
२ (क)
उदाहरणम् अनुसृत्य पिटकातः अव्ययपदानि चित्वा वाक्यानि पूरयत — पिटका — सदा, बहिः, दूरम्, तावत्, तर्हि, तदा यदा सूर्यः उदेति, ______ सर्वत्र प्रकाशः भवति।
उत्तर:
यदा सूर्यः उदेति, तदा सर्वत्र प्रकाशः भवति।
२ (ख)
सूर्यः ______ पूर्वदिशि एव उदेति।
उत्तर:
सूर्यः सदा पूर्वदिशि एव उदेति।
२ (ग)
शृगालः गुहायाः ______ आसीत्।
उत्तर:
शृगालः गुहायाः बहिः आसीत्।
२ (घ)
सः यावत् पश्यति, ______ सिंहपदपद्धतिः दृश्यते।
उत्तर:
सः यावत् पश्यति, तावत् सिंहपदपद्धतिः दृश्यते।
२ (ङ)
शृगालः ततः ______ पलायमानः अभवत्।
उत्तर:
शृगालः ततः दूरम् पलायमानः अभवत्।
२ (च)
यदि सफलताम् इच्छसि, ______ आलस्यं त्यज।
उत्तर:
यदि सफलताम् इच्छसि, तर्हि आलस्यं त्यज।
३ (क)
रेखाङ्कितपदानि आधृत्य यथोदाहरणं प्रश्नवाक्यनिर्माणं कुरुत — खरनखरः वने प्रतिवसति स्म।
उत्तर:
खरनखरः कुत्र प्रतिवसति स्म?
३ (ख)
महतीं गुहां दृष्ट्वा सिंहः अचिन्तयत्।
उत्तर:
कीदृशीं गुहां दृष्ट्वा सिंहः अचिन्तयत्?
३ (ग)
शृगालः भयेन अचिन्तयत्।
उत्तर:
शृगालः केन अचिन्तयत्?
३ (घ)
शृगालः दूरं पलायितः।
उत्तर:
शृगालः कियत् पलायितः?
३ (ङ)
विचार्य सिंहः शृगालस्य आह्वानम् अकरोत्।
उत्तर:
विचार्य सिंहः कस्य आह्वानम् अकरोत्?